KANON PISMA ŚWIĘTEGO | WEBINAR [#66]

Dzień dobry witam wszystkich bardzo serdecznie Nazywam się Wojciech kolanowski i zapraszam państwa do wspólnego spędzenia czasu nad rozważaniem tematu biblijnego pod tytułem kanon Pisma Świętego Na wstępie chciałem powiedzieć że nasze spotkanie Będzie składała się z dwóch części Pierwsza to moja próba odpowiedzi na pytanie co tak naprawdę stanowi Canon Biblii jakie księgi są w nim zawarte a w drugiej Jeżeli będzie taka potrzeba to zapraszam do ustalenia pytań już można je stawiać w ciągu tego wykładu a na końcu Spróbuję na nie odpowiedzieć kanon Pisma Świętego albo Canon Biblii temat mógłby wydawać się oczywisty Ktoś może powiedzieć że Biblia to Biblia Wystarczy wziąć Pismo Święte do ręki przejrzeć spis treści i tak naprawdę już wiemy co wschodzi w skład tej księgi ale sprawa wcale nie jest taka oczywista jakby się mogło wydawać na początek może tytułem wstępu jeszcze wyjaśnię Co to znaczy w ogóle słowo kanon jest to słowo greckie które oznacza regułę i to może wydawać się nawet trochę dziwne W tym zestawieniu bo to wychodzi reguła Pisma Świętego ale tak naprawdę ma to sens ponieważ Pismo Święte dla chrześcijanina powinno być regułą wiary regułą praktyk chrześcijańskich wobec tego to jest dobre znaczenie tego słowa i już od dosyć wcześnie bo już od drugiego stulecia w języku kościelnym zamiennie synonimicznie używane o słowo Canon ze słowem Biblia z kolei słowo Biblia jest też oczywiście greckim słowem było używane już w septuagincie kiedy przychodziło przetłumaczyć hebrajskie słowa oznaczające książkę czy księgi Biblia to rzeczownik w liczbie mnogiej takie znaczenie ma w języku greckim i takie znaczenie miał cały czas do wieku 13 i prawdopodobnie na skutek omyłki gramatycznej w XIII wieku w języku łacińskim został używany jako rzeczownik rodzaju nijakiego w liczbie mnogiej i w ten sposób książki księgi książeczki stały się księgą jedną tak naprawdę Wydaje się ta pomyłka sensowna ponieważ No mamy jedną Biblię która się składa z wielu ksiąg i właśnie w tym znaczeniu też przeszło to słowo do języków nowożytnych w tym do języka polskiego właśnie stare nowe Testament to Biblia która składa się z określonej ilości ksiąg gdy weźmiemy tą Biblię którą trzymam w ręku to jest Biblia protestancka Ogólnie rzecz mówiąc a tak naprawdę wydana przez Towarzystwo Biblijne tak zwana Biblia Warszawska i gdybyśmy przeczytali spis treści Starego Testamentu to mamy tutaj 39 ksiąg gdy przeczytamy spis Nowego Testamentu mamy 27 ksiąg czyli razem 66 Czyli możemy odpowiedzieć na pytanie że kanon Biblii stanowią księgi w ilości łącznej 66 w tym 39 Stary Testament ale jeżeli Wezmę do ręki Biblię wydaniu katolickim tutaj mam akurat Biblię Tysiąclecia i otworzę spis treści to okazuje się że tutaj jest tych ksiąg więcej tutaj mamy ksiąg 46 aż 46 czyli jest ich więcej aż o 7 w stosunku do Biblii wydaniach towarzyszy biblijnych czy też w Biblii hebrajskiej hebrajskiej też mamy tyle samo ksiąg co w tych wydaniach protestanckich niektórzy mówią jeszcze może powiem jakie nie będziemy czytać tego spisu treści ale powiem jakie to są te siedem ksiąg Księga Tobiasza Judyty dwie księgi machabejskie Księga Mądrości Księga Mądrości Syracha i Księga Barucha wydawałoby się dla niektórych to nieistotne sam pamiętam Dawno temu w czasach studenckich miałem kolegę katolika który zaczął czytać Pismo Święte o dziwo czytał to właśnie w wydaniu towarzystwo biblijnego wcale nie wydanie katolickie ale to było jak gdyby dla mnie dla niego bez znaczenia ponieważ ważne żeby czytać Biblię i gdy Zwróciłem mu uwagę że w tym kanonie protestanckim nie ma 7 ksiąg pamiętam że mi wtedy powiedział wiesz co Wojtek czy to istotne to jest tylko 7 ksiąg a do tego to Stary Testament jeszcze Ja czytam głównie nowe Testament tutaj nie ma o co kopii kruszyć właśnie czy taka postawa jest właściwa jak państwo myślicie bo ja sądzę że nie jeżeli te księgi są autorstwa Bożego to znaczy pisane pod natchnieniem Ducha Świętego to trzeba się nad nimi powiedzieć bo Bóg przekazać ścianę nam coś w nich a jeżeli nie należą do kanonu Starego Testamentu to kanonu Biblii to możemy je czytać jako zwykłe książki chciałem wspólnie z państwem odpowiedzieć sobie na pytanie dlaczego i jakie księgi należą do kanonu Biblii a szczególnie do kanonu Starego Testamentu ponieważ wokół tego problemu tworzą się liczne dyskusje Skupmy się na czasach nowo testamentowych i spróbujemy sobie odpowiedzieć na pytanie co wówczas tych czasach Pana Jezusa apostołów co wówczas stanowiło kanon Starego Testamentu oczywiście taka nazwa Stary Testament nie była w ten czas używana powszechnie mówiąc Stary Testament w kontekście czasu nowy testamentowych Mam na myśli po prostu zawartość tych ksiąg a nie samą nazwę Pan Jezus i apostołowie używali takich określeń na określenie naszego starego testamentu Jak pismo pisma Święty Paweł dodaje raz Pismo Święte Pan Jezus często mówi o zakonie i prorokach za konto oczywiście Tora 5 znane też jest określenie biblijne wyrocznie to są wszystko określenia synonimiczne wskazujące na kanon Starego Testamentu używany przez żydów używany przez pana używany przez apostołów ciekawe określenie też na stare Testament znajdujemy w Ewangelii Łukasza w 24 rozdziale W 44 wierszu przeczytam ten fragment to było po czasie jak nasz Pan już był wzbudzony z grobu zmartwychwstał daje się poznawać uczniom apostołom i mówi tak potem rzekł do nich To są moje słowa które mówiłem do was będąc jeszcze z wami że się musi spełnić wszystko co jest napisane napisane o mnie w zakonie Mojżesza i u proroków i w psalmach ciekawe określenie Pan Jezus mówi że w trzech miejscach było o nim opisane wszystko co musiała się wypełnić w tym to że musiał umrzeć że mu się umrzeć jako ofiara okupowa tutaj Pan Jezus odwołuje się do powszechnej znanego wśród Żydów w tamtym czasie podziału Starego Testamentu na trzy części w zakonie mojżeszowym czyli Tora pięcioksięg Mojżesza potem w pismach prorokach czyli nebim procyt księgi napisane przez ludzi którzy powiedzmy pełnili jakby profesje proroków i w psalmach inaczej w pismach pozostałe księgi Biblii poza zakonem mojżeszowym poza prorokami napisane przez ludzi którzy nie należeli do grona proroków Co możemy powiedzieć o tej hebrajskiej Biblii możemy powiedzieć za Apostołem Pawłem kto jak gdyby decydował o tym co stanowi ten kanon i święty Paweł w Liście do Rzymian w trzecim rozdziale tłumaczy nam to tak list Apostoła Pawła do Rzymian trzeci rozdział pierwszy drugi wiersz czym więc góruje Żyd albo co za pożytek jest obrzezania wielki pod każdym względem przede wszystkim ten że im zostały powierzone wyrocznie Boże im Żydom została powierzone wyrocznie Boże wyrocznie czyli pisma Pismo Święte Starego Testamentu czyli używając takiego terminu bibliotekarskiego Można by powiedzieć że Żydzi byli jakby kustoszem Starego Testamentu i od nich Kościół chrześcijański miał przejąć To co oni uznawali za księgi natchnione a myślę że nie ulega wielkiej wątpliwości że właśnie ta Biblia powstała w tych częściach Starego Testamentu używana przez Jezusa i apostołów zawierała te same księgi które dzisiaj mamy w bibliach protestanckich powiedzmy czy wydawany przez towarzystwa biblijne czyli 39 ksiąg czyli 39 ksiąg pozostałe wydaniach czyli w katolickich prawosławnych tych ksiąg jest więcej wydaniach prawosławnych nawet jeszcze jest więcej niż w katolickich chciałbym podać pewne dowody że kanon Starego Testamentu był ustalony i niezmienny jeszcze przed czasami Pana Jezusa jeszcze przed czasami Pana Jezusa i wszystkie późniejsze zmiany nie powinny być przez chrześcijan akceptowany bardzo silnym dowodem jest pewien cytat Józefa flawiusza z jego książki przeciwopionowi za chwilę ten cytat przytoczę ale chciałbym najpierw podać pewne uwagi żeby on był zrozumiały co do podziału ksiąg już zauważyliśmy że życie mieli taki potrójny podział ksiąg świętych że ten ich Stary Testament jakby składa się z głównych trzech części Tora nebbing ketubbiem czyli zakon procy i pisma ale w każdej z tych części było więcej ksiąg w sumie stanowiących 39 Tora 5 tamte pozostałe więcej ale pewne uwagi muszę uczynić zanim to przeczytam spróbuję udowodnić nie może nie udowodnić to jest w zasadzie udowodnione że 39 = 24 a 24 równa się 22 oczywiście nie ma tematycznie bo to byłaby bzdura po prostu podział żydowskich książek jak wspomniałem wygląda zupełnie inaczej i na przykład gdy we wszystkich bibliach jest tak zwanych 12 proroków mniejszych od oasza począwszy na makijażu skończywszy tych 12 proroków mniejszych wydaniach hebrajskich stanowią jedną księgę Podobnie jest z księgą dwoma samolotowymi dwoma kronikami i dwoma księgami królewskimi to wszystko było jedną księgą i stąd oni mieli 24 a nie 39 Ale w sensie zawartości to było to samo tylko było inaczej po prostu podzielone Krótko mówiąc to jest księgi byłyby grubsze No wtedy były zwoja nie księgi Ale wiemy o co chodzi A dlaczego jeszcze to 24 powiedziałem że równa się 22 to taka ciekawostka Żydzi mają 22 litery mieli w alfabecie hebrajskim i ktoś sobie wymyślił że dobrze byłoby mieć tyle ksiąg Ile jest liter w naszym alfabecie w związku z tym dwie małe księgi księgę Ruty 4 rozdziałową współcześnie połączono z księgą sędziów a Treny elementasy Jeremiasza połączono z księgą Jeremiasza i stąd uzyskano 22 księgi Stąd można przeważnie wyczytać że były 24 księgi a czasami 22 teraz przechodzę do obiecanego cytatu Książkę kupiłem jakieś 30 kilka lat temu wreszcie się przydała Józef Flawiusz przeciw apionowi księga pierwsza rozdział 8 fragment taki nie posiadamy tysięcy ksiąg niezgodnych ani nawet sprzecznych z sobą lecz tylko 22 to jest właśnie to uwaga którą uczyniłem zawierają one kronikę od zarania dziejów i słusznie Są uznane jako boskie zawiarygodne 5 z nich to księgi Mojżesza których treścią są prawa i tradycyjna historia od stworzenia człowieka aż do śmierci prawodawcy okres ten obejmuje bez mała 3000 lat Co do okresu od śmierci Mojżesza aż do śmierci ataksesa następcy xarraksesa na tronie perskim to prorosy którzy żyli po Mojżeszu opisali wydarzenia swoich czasów 13 księgach pozostałe cztery zawierały hymny do Boga i przepisy odnoszące się do powstawania postępowania ludzi w życiu opisane zostało także wszystko Co działo się w okresie od artar kraksesa aż do naszych czasów lecz historia ta nie cieszy się taką wiarygodnością jak poprzednia ponieważ proste nie następowaliście śle po sobie tutaj zatrzymam się na chwilę Flawiusz tutaj pisze że duch proroczy skończył się na czasach atraksesa i mówi potem owszem były też pisane księgi były te spisane księgi jest to okres w którym powstawały właśnie te księgi 7 które nazywamy apokryfami Starego Testamentu A jakim szacunkiem otaczamy swoje księgi dowiedliśmy tego w praktyce chociaż Bowie Minęło wiele wieków nikt nie ośmielił się w nich niczego dodać ani ująć czy zmienić każdy Żyd od zarania życia ma to wpojone żeby uważać je za nakazy Boże trwać przy nich a w razie potrzeby z radością za nie umierać Józef Flawiusz był wykształconym człowiekiem historykiem swojego narodu i miał wystarczający kwalifikacje aby potwierdzić co stanowiło święte księgi jego narodu jakie księgi Żydzi uznawali za natchnione za boskie za kanoniczne pisał te słowa prowadząc spór z uczonym wrogiem Żydów i ich Biblii z wrogiem Biblii z tego powodu zapewne dbał o to żeby zachować dokładność swoich wypowiedziach zgodnie z powszechnym przekonaniem tamtych czasów a Był to pierwszy wiek naszej ery bo wtedy Józef Flawiusz zgodnie z przekonaniem powszechnym żydowskich środowiska tamtych czasów duch proroctwa Dawno już ustał a ustał z prosem malachiasza który napisał swoją księgę gdzieś około 400 roku przed naszą erą czyli właśnie pod koniec panowania artstraksesa o którym właśnie Józef lawiusz pisał Tak więc zanim Flawiusz te słowa napisał w 93 roku naszej ery bo tak się szacuje napisał fakty które były uznane przez wszystkich Żydów od kilkuset lat Czytałem [odchrząknięcie] też że w czasach Judyma habeusza rok koło rok 170 przed naszym Erem też ubelowana że już duch proroctwa w Izraelu zamarł [odchrząknięcie] ktoś może znający historię powie że flagiusz w historii żydowskiej scytuje z księgi apokryficzne i Machabejskiej ale on tam czyni również zastrzeżenie że to nie jest księga natchniona [odchrząknięcie] innym takim dowodem historycznym jest są cytaty z Filona z Aleksandrii on nie był ani chrześcijaninem ani specjalnie wiernym zakonowi może Żydem ale był bardziej bardziej filozofem żydowskim pochodzenia kapłańskiego też on cytuje z wszystkich 24 ksiąg uznanych natomiast nie sczytuje z żadnego apokryfu Myślę że to świadectwo zwłaszcza flawiusza jest bardzo silne i wystarczające Żeby udowodnić że Żydzi w czasach Jezusa przyjmowali jako księgi kanoniczne księgi o skończonej ilości nie przyjmowali tych które powstawały później tak bóg uczynił Żydów opiekunami Starego Testamentu o czym mówił Apostoł Paweł dlatego powinniśmy to uszanować i Kościół chrześcijański przejął od Żydów właśnie dlatego te księgi i te uznał za kanoniczne to tyle jakby historii ale również są ciekawe fragmenty w samej Biblii które też potwierdzają te fakty właśnie co stanowią te wyrocznie pisma pismo co jest częścią Bożego Objawienia jest takie ciekawe świadectwo też Pana Jezusa które jak tak się dobrze zastanowimy to pośrednio też dowodzi tego samego co 100 lat później Flawiusz napisał jakie księgi Pan Jezus uznawał za natchnione przeczytajmy sobie ten fragment to jest Ewangelii Łukasza 11 rozdział Ewangelia Łukasza 11 rozdział od 49 do 51 dlatego też i mądrość Boża powiedziała pośród do nich proroków i apostołów a zanieść niektórych będą a z nich niektórych będą zabijać je prześladować aby dopominana się od tego pokolenia o krew wszystkich proroków wylanom od założenia świata począwszy od krwi Abla aż do krwi Zachariasza który został zabity pomiędzy ołtarzem a świątynią Zaprawdę powiada wam dopominać się będą od pokolenia tego to jest kontekst tej wypowiedzi wskazuje że pan czyni wyrzuty faryzeuszom i potępia ich i zwracamy uwagę na tę werset 51 począwszy odkryli Abra aż do krwi Zachariasza Gdzie jest napisane o ablu no w pierwszej księdze biblijnej pierwszej księdze mojżeszowej ten a skończywszy na kim A dlaczego skończywszy na zachariaszu to wydaje się może komuś przypadkowe może dziwne ale nie bo gdy sięgniemy do układu żydowskich ksiąg to właśnie o zachariaszu o którym to mówi Pan Jezus jest mowa w drugiej księdze kronik w 24 rozdziale która to Księga zamyka kanon Starego Testamentu znany wtedy Żydom i znany wtedy Panu Jezusowi gdyby był uznane przez Jezusa księgi apokryficzne które powstawały później i nie znajdowały się w tym układzie podziału Starego Testamentu to pan Jezus by pewnie tych słów nie powiedział Co jeszcze możemy powiedzieć Nowy Testament nigdy nie Cytuję ksiąg apokrytyczny Dodam jeszcze chciałem tą uwagę na początku uczynić że te księgi które nazywa apokryficzne te 7 ksiąg One piśmiennictwie teologicznym kościoła rzymskokatolickiego nazywane są wtórno kanoniczne albo deutero kanoniczne ja wolę używać słowa apokryf ponieważ to jak gdyby od razu definiuje ich przynależność ale nawet to określenie wtórna kanoniczne też już sugeruje że coś jakby jest z nimi nie tak [odchrząknięcie] tak Nowy Testament nigdy nie Cytuję w tych ksiąg apokryficznych A czy tu jest prawie w prawie każdej księgi Starego Testamentu a już na pewno z tych wszystkich trzech części Starego Testamentu [odchrząknięcie] A wiemy w jakim poważaniu był stare testament u apostołów przecież i u pana Święty Paweł takim znanym fragmencie do Tymoteusza trzecim rozdziale mówi że wszystko pismo od Boga natchnione jest pożyteczne do nauki strofowania do życia sprawiedliwości jakie pisma No właśnie ten kanon który Oni znali bo wtedy Nowy Testament dopiero powstawał [odchrząknięcie] tak więc w Biblii kanoniczność zapewnia fakt napisania księgi przez natchnionego przez Boga autora niektórzy argumentują że były zwoływane jakieś sobory że żydzi też mieli takie sobory że oni ustalali jaki to Canon jest właściwy jakie nie według tego co i Według mojej wiedzy ośmiela się stwierdzić że są to rzeczy nieprawdziwe i tak nie można mówić nigdy nie był zwołany żaden sobór żeby kanonizować Stary Testament przez żydów przebiegało to raczej tak że pojawiał się ogólnie uznany mąż Boży jakiś mężczyzna z takim duchem poroczym spisywał księgę wygłasza proroctwa i ogólnie było to uznane przez Izraela i tak naprawdę to można też to udowodnić wpiszmy Świętym i przeczytam takie trzy krótkie fragmenty Pierwszy fragment to zakończenie zakończenie księgi jozuego 24 rozdział 26 wiersz Jozue spisał też te słowa w księdze zakonu Bożego oraz wzięło wielki kamień postawił go tam pod Dębem który był przy świątyni pana wcześniej mamy informację że uzę czyta prawo ludowi potem jest to podsumowane że on spisał po prostu tak mamy tylko informację że jako mąż może jest to spisał i nie pytał nikogo o zdanie ponieważ wszyscy uznawali to za prawdę to do mnie uczynił Samuel gdy udamy się do pierwszej księgi samuelowej do 10 rozdziału i 25 wiersz pierwsza samuelowa 1025 i ogłosił Samuel ludowi prawo Królewskie spisał je w księdze i złożył przed panem czy on mówi muszę zwołać Wszystkich Świętych izraelskich i ustalimy czy może przegłosujemy czy to moją księgę warto za kanoniczną nie i trzecie świadectwo proroctwo Daniela 9 rozdział 2 werset proroctwo Daniela 9 rozdział 2 werset w pierwszym roku jego panowania ja Daniel zrzuciłem uwagę w księgach na liczbę lat którym miały upłynąć według słowa pana to proroka i Jeremiasza nad ruinami i rozelemu to jest 70 lat Daniel tutaj mówi o księgach zwróciłem uwagę w księgach na liczbę lat 70 lat ma na myśli tutaj prosto Jeremiasza bo Jeremiasz właśnie prowokował o tych 70 latach czyli chociaż to było niewiele później było właśnie około 70 lat później te słowa zapisane przez Daniela to on już wiedział że ta Księga jest częścią kanonu że jak gdyby to zostało powszechnie uznane i ta Księga uzupełniła Canon Starego Testamentu teraz chciałbym Może tak trochę podsumować i skąd wzięły się apokryfy Starego Testamentu skąd wzięły coś jak księgi dyrektora kanoniczne dlaczego je w ogóle się uznaje jako takie Zwróćmy uwagę na fakt że te 7 ksiąg zostały uznane jako wtórnie kanonicznym dopiero na soborze trydenckim w drugiej połowie XVI wieku do tej pory były traktowane jak zwykłe książki jako książki religijne jako dobre książki były napisane po zamknięciu kanonu druga połowa XVI wieku już o tym nie wiedział Pan Jezus o tym nie wiedział a ja tych chrześcijanie się zebrali i stwierdzili że trzeba to zmienić a są czytaliśmy Świętego Pawła Żydom są zawierzone w Roki Boże nie komuś innemu Przyjmijmy je Dlaczego nie mogą być one traktowane jako księgi natchnione gdy udamy się do różnych wpisów bo są jakieś źródła historyczne na przykład atanazy nawet Augustyn te spisy Starego Testamentu dokonywane przez tych różnych znanych znane postacie z początków wieków nie zawierały ich zawierały tylko te 24 księgi odpowiadające 39 co prawda Ktoś powie że uwaga Wulgata zawiera wszystkie tak zawiera 46 ksiąg To dlaczego mówisz że było tylko 39 i że wcześniej że się dopiero pojawiły na soborze trydenckim tak ale Hieronim je przetłumaczył nadaje się na prośbę papieża i też je traktował jako dodatek do Biblii a nie jako samą Biblię To trzeba pamiętać a przede wszystkim to też przewijało się w toku tego dowodzenia w tym wykładzie to to że Żydzi byli opiekunami w roczni Bożych i nigdy nie uznawali ich jako część kanonu do tego te księgi były napisane po grecku a z zasadą zasadą było że księgi Starego Testamentu było pisane po hebrajsku Kolejny argument za odrzuceniem tych ksiąg jako nadciągnie przez Boga jest to że nie podlegają w zasadzie liczbowanie biblijnego to może jest dosyć trudne Może niektórzy Pierwszy raz się z tym spotkają nie będę wchodził szczegóły bardzo to jest ciekawe zagadnienie w każdym bądź razie 66 biblijnych 39/27 Nowy Testament poddają się regułom liczbowanie biblijnego a księgi deutera kanoniczne tak zwane już nie a przede wszystkim zawierają błędy różne błędy bez wchodzenia w szczegóły geograficznych chronologiczne historyczne gdy udamy się do Księgi Mądrości to w 10 rozdziale w czwartym wierszu jest napisane że zabójstwo Abla przez skyna było przyczyną Potopu No to tu jest sprzeczne z Biblii prawda Księga Barucha barok był towarzyszem Jeremiasza utrzymuje się że baru napisał proroctwo księgę Barucha A jak on mógł napisać tę księgę skoro gdy ją czytamy znajdujemy tam cytaty z proroctwa Daniela barok Cytuję wprost Daniela który 70 lat po nim dopiero to Księga swoją zapisał No ciekawe a więc to już też obala jakby ich kanoniczność [odchrząknięcie] jeszcze chciałem podać a propos tych błędów które są zawarte w księgach tak zwanych do tera kanonicznych Księga księgi machabejskie to ostatnie chyba z tej listy Księga machabejska druga Księga machabejska w 12 rozdziale sankcjonuje modlitwy za zmarłych i ofiarę za zmarłych i według mnie nie tylko według mnie to jest prawdziwa przyczyna uczynienia przez Sobór Trydencki tych ksiąg kanonicznymi może nie uczynienia bo nigdy Bóg uczynili kanonicznymi uznania a więc uważamy że modlitwy i ofiarę za zmarłych nie są nauką biblijną a księga machawejska zawiera już takie mądrości aleksandryjskie greckie helnistyczne i stąd takie pomysły są kartę które są sprzeczne z Biblią jeżeli chodzi o Nowy Testament to tutaj Szanowni państwo jakby nie ma takich polemik nie ma takich dyskusji w zasadzie nie kwestionuje się ksiąg ilości ksiąg Nowego Testamentu Co prawda nie przetrwało zbyt wielu źródeł z pierwszych dwóch trzech wieków chrześcijaństwa pojawiały się wtedy tak zwane sekty gnostyckie A logianie jakieś pewnie jeszcze inne i te dokumenty które pozostały się koncentrują jakby wokół dyskusji z przedstawicielami tych poglądów nie do końca chrześcijańskich i przy okazji widać że już od samego początku kościół chrześcijanie uznawali 4 ewangelię i na przykład Ireneusz to one się urodzi około 140 roku występując przeciwko agnostykom mówi Dauna Bóg ewangelię w poczwórnej formie Canon muratoriego niezachowany w całości mówi w Ewangelii trzecia księga jest według Łukasza Klemens Aleksandrii około 150 roku się urodził 4 Ewangelie nam przekazane i on jeszcze odróżnia od innych tak zwanych Ewangelii a więc tutaj jakby nie było problemu z tym od początku orygenes 185 rok około data urodzenia Kościół Boży uznaje tylko cztery Ewangelie co prawda były jakieś wątpliwości co do autorstwa na przykład listu lehrebrajczyków czy drugiego Piotra ale uwaga były wątpliwości co do apostolskiego autorstwa to też jest bardzo ważne bo uznawano i słusznie że autorami ksiąg Nowego Testamentu powinny być apostołowie albo bezpośrednio oni albo pośrednio komuś mogli przy swoich sekretarzach mogli pisać i to jest słuszne podejście zgodnie z poleceniem naszego pana Jezusa Chrystusa który mówi w Ewangelii Mateusza 18 rozdziale cokolwiek byście związali na ziemię będzie związane w niebie cokolwiek byście rozwiązali będzie rozwiązane I właśnie dlatego to był szczególny urząd apostolski oni mieli prawo i obowiązek przywilej dany przez Pana Jezusa Pan Jezus osobiście ich wybrał i właśnie w tych listach apostolskich w Ewangeliach apokalipsie w dzieja Apostolskich tam są pewne rzeczy związywane rozwiązywane to apostołowie mieli prawo czynić dlatego jeżeli Ustalono że autorem danej księgi jest apostoł lub jego sekretarz to wtedy nie było jakby dyskusji że to jest księga kanoniczna czy nie kanoniczna Zresztą Apostoł Paweł też jakby trochę się odwołuje do tego że to nie jest jego ewangelia w liście w liście do galacjan możemy to przeczytać w pierwszym W pierwszym rozdziale 11 i 12 wersecie albowiem nie otrzymały jej nie otrzymałem jej od człowieka a nie mniej nie nauczono lecz otrzymałem ją przez objawienie Jezusa Chrystusa Słyszeliście bowiem o moich dawnym dawniejszych postępowaniu w żydowscy w żydowscy jak w drodze prześladowałem zbór Bożej go niszczyłem tutaj chodziło mi o te początkowe myśli nie otrzymali od człowieka tak to był autorytet apostolski i to był jego prawo jego przywilej ktoś [odchrząknięcie] może zarzucić że tutaj mamy przecież ewangelię markę i Łukasza a oni nie byli apostołami ale należy pamiętać że Marek to towarzysz uczeń jakby sekretarz Apostoła Piotra i podobnie Łukasz to Sekretarz Apostoła Pawła zresztą nawet taki fragment można Apostolskich znaleźć gdzie apostoł Piotr gdyby uwolniony z więzienia to pierwsze kroki kieruje do domu matki Marka więc był z nim już wtedy blisko związany A z kolei Łukasz Ewangelista który napisał również Dzieje Apostolskie gdy je czytamy to począwszy od 16 rozdziału którego wiersza W tym rozdziale on zaczyna też pisać w pierwszej osobie liczby mnogiej tak to też sugeruje że on tylko jest sekretarzem a tak naprawdę autorem jest święty Paweł w przeszłości zdarzało się że i można tak znaleźć że ogłaszano ilości ksiąg na przykład sobór w kartaginie w 397 roku ogłosił ilość ksiąg kanonicznych ale uwaga ogłoszenie a uczynienie to są dwie różne rzeczy nikt nie ośmielił się uczynić ich kanonimicznymi przyjmowano je od pierwotnego kościoła mówię tutaj o Księga teraz już Starego Testamentu też z którymi Był jakby problem dlatego robienie kanonicznymi ksiąg po 2000 lat już tutaj wskazuje na to że coś jest nie tak Apostoł Paweł w liście do Efezjan on mówi że kościół zbudowany jest na gruncie a prochów i apostołów to też właśnie wskazuje na prologu czy na ogólnie na pisma Starego Testamentu i na Apostołów czy na te pisma Nowego Testamentu które oni tworzyły jeszcze na koniec Chciałem powiedzieć Może to być jakby taka ciekawostka że tak naprawdę to Pan Bóg już w symbolach Starego Testamentu zawarł ilość ksiąg kanonicznych zanim one były napisane to jest taka powiedziałem Ciekawostka nie wszyscy muszą to przyjąć i się zgodzić ale takie są fakty pierwszy raz z nich to Chciałem odwołać się do podróży Izraela po pustyni gdyż jest Egiptu Jeśli do Ziemi Obiecanej pamiętacie państwo Być może że oni budowali taki namiot zgromadzenie na pustyni przy zwanej naszej przybytkiem on był składany rozkładany tam kapłani się wchodzili do tego do tego budynku i Biblia precyzuje dokładnie z ilu elementów on się składał tam było dokładnie i jeżeli chodzi o te elementy drewniane czyli słupy drągi deski było ich 66 miejsce spotkania z Bogiem wspaniały symbol drugi taki taka ciekawostka to to że w samym budynku tego przybytku bo tak zwany stół chlebów pokładnych i tam zawsze leżały takie chleby w dwóch sosach w jednym było 6 drugim sześć i czytane jakby te chleby pokładne jako liczby też dają 66 Szanowni państwo myślę że na tym bym byśmy mogli zakończyć tą pierwszą część naszych rozważań na temat kanonu Starego Testamentu jeżeli sprawdzę czy pojawiło się jakieś pytanie pozwolę sobie tutaj zajrzeć jeszcze do mojej Biblii czy znajomość pytanie pierwsze czy znajomość Biblii jest istotna do zbawienia czy znajomość Biblii jest istotna to zbawienia Ja myślę że tak możemy podeprzeć się też cytatem z Listu do Rzymian 10 rozdział 17 werset gdzie Apostoł Paweł mówi wiara wtedy jest ze słuchania a słuchanie przez słowo Chrystusowe wiara jest ze słuchania słuchanie przysłowi Chrystusowe jest tutaj odpowiedź że jest to istotne to jest słowo Chrystusowe słowo Chrystusowe jest zawarte w Biblii No gdybyśmy nie znali Biblii to byśmy nie znali Jezusa a przecież Pismo Święte mówi wyraźnie że tylko w Jezusie jest zbawienie wobec tego no jest to istotne drugim fragmentem który można by zastosować odpowiedzi na to pytanie jest fragment który zacytowałem z pamięci W czasie tego wykładu to znaczy Drugi list do Tymoteusza druk list do Tymoteusza trzeci rozdział 16-17 Całe pismo przez Boga jest natchnione zapis poprzez Boga jest natchniony i pożyteczny do nauki do wykrywania błędów do poprawy do wychowywania Sprawiedliwości i dalej aby człowiek Boży był doskonały i do wszelkiego dobrego dzieła przygotowany No skąd mamy wiedzieć jakie co bóg od nas wymaga to takie popularne zdanie jakie często słyszę że Biblia to jest Lis człowieka napisanym do człowieka i ten list trzeba czytać trzeba starać się żyć zgodnie z tymi wymaganiami w Biblii poznaliśmy Jezusa Chrystusa jako naszego Zbawiciela Apostoł Paweł tutaj pisząc to słowa które przed chwilą przeczytałem on tu się odnosi nawet do Starego Testamentu to na mego jeszcze nie było że już tam jest wiele ciekawych myśli niezbędnych do tego aby właściwie żyć i aby żyć tak żeby się mogło podobać Myślę że to starczy pytanie drugie prowadzący myśli o częstej myśli w kręgach katolickich że to kościół katolicki dał światu Canon Biblii i że to protestanci za dni Lutra usunęli z niej 7 wskazanych ksiąg tak myślę Ponieważ ostatnio też prowadziłem dyskusję z jedną osobą w internecie Która wprost napisała a osoba bardzo mówiąc kolokwialnie oczytana w literaturze kościoła rzymskokatolickiego napisała mi wprost to Luter wyrzucił 7 ksiąg z kanonu Starego Testamentu co oczywiście jest nieprawda Nie można wyrzucić czegoś z czegoś Jeżeli tego czegoś tam nie było to tak by na to pytanie odpowiedział że że tak no tak tak jest staram się rozmawiać z ludźmi Ubolewa nad tym że jak tu pytający mój katolickie że jest niestety bardzo mała znajomość Pisma Świętego ale proszę zapoznać się z naukami oficjalnymi naukami kościoła rzymskokatolickiego niestety tak to jest w kościele rzymskokatolickim uznaje się że takim kanonem tak naprawdę pierwotnym to była Wulgata to było tłumaczenie Hieronima z IV wieku starego Nowego Testamentu na język łaciński ta bogata należy się pisze że tworzyła kulturę katolicką przez kilkaset lat bo tak było ponieważ w tej wulkancie był było dodane księgi apokryficzne jako dodatek stąd łatwiej było jak gdyby przyjąć na soborze trydenckim te księgi jako deutera deutera kanoniczne pytanie trzecie W jakim czasie został złożony kanon hebrajski a w jakim czasie powstał kanon 39 ksiąg w dzisiejszej kolejności ustanowiony prawdopodobnie przez kościół katolicki w jakim czasie jeżeli chodzi o Canon hebrajski No to tutaj pamiętając o tym cytacie który zacytowałem z Józefa flawiusza ten Canon powstawał od czasów Mojżesza do czasów króla perskiego Aleksa który był to około 400 lat przed naszą erą ten Canon jak gdyby został uzupełniony już do końca nikt mi o prawa później dodawać dalszych ksiąg a tutaj chyba być może nie ja nie rozumiem pytania albo pytające nie zrozumie mojej wypowiedzi jeszcze raz przeczytam to pytanie w jakim czasie został złożony kanał hebrajski a w jakim czasie powstał kanał 39 dzisiejszej kolejności ustanowiony prawdopodobnie przez kościół katolicki nie wiem dokładnie kiedy to 39 ksiąg akurat w takiej kolejności powstało trudno mi na to pytanie odpowiedzieć historycznie jak gdyby Wydawałoby się że to jest od zawsze Ale ta kolejność 39 ksiąg odpowiadająca na tym 24 ksiąg jest faktycznie zupełnie inna ponieważ oni jeszcze mają ten podział na torę nebin i ketubin a więc Strut o mi powiedzieć jeżeli pytający naprawdę się interesuje i wyśle mi to kanałem tym albo dowolnym innym zapyta nie na czy może na Facebooku to ja mogę Chętnie zapoznać się z tymi odpowiem pytanie czwarte powiedziane było że nowe Testament nie Cytuję apokryfów ale w liście Judy jest wzmianka o hennohu i o tym co on przekazał oto przyszedł pan z tysiącami swoich świętych Judy 1.14 co o tym myśleć tak Dziękuję też za to pytanie to rzeczywiście jest bardzo ciekawe zagadnienie powiedziane było że nawet Testament nie Cytuję na pokrywów tak Tak powiedziałem mając na myśli 7 ksiąg tak zwanych deutera kanonicznych A rzeczywiście tu mam podpowiedź nawet że Judy 1.14 jest taki fragment oni też prorokował hennoch 7 potomek po Adamie mówiąc oto przyszedł pan z tysiącami swoich No i na pierwszy rzut oka się wydaje No rzeczywiście że powiedziałem tu nieprawdę bo św Juda mówi że powiedział hennoch tylko tak czy możemy być pewni że to jest cytat z apogeograficznej księgi enocha bo ja śmieję wątpić cytat o to przyszedł pan z tysiącami swoje świętych rzeczywiście znajduje się w księdze kanocha A dlaczego śpię wątpić jeżeli prawdą jest takie informacje nawet Wikipedii można znaleźć że Księga Henocha powstawała prawie przez 300 lat począwszy od 170 roku przed naszą erą a skończywszy na około setnego roku naszej ery to jaką mamy pewność że Juda cytował schanocha a nie że heno chce to was Judy to jest jak gdyby taka myśl która mi daje wątpliwość co do tego czy rzeczywiście Juda mógł cytować która jest na tyle apokryficzna że nawet kościół rzymskokatolickiej nie przyjął dokonano Starego Testamentu zdaje się że tylko jeden i jedyny odłam kościoła prawosławnego ją uznaje jak kanoniczną No tak ale pozostaje dalej problem ponieważ jest tutaj mowa rzeczywiście że coś tam prorokował A kto to był ten hennoch podpowiada Juda że to był siódmy potomek potomek po Adamie rzeczywiście jak czytamy pierwszą księgę mojżeszową to jest taka osoba bardzo ciekawa postać bo jest napisane o nim że chodził Eno z Bogiem i zabrał go Bóg a już zastosowałem z pamięci to już tego nie będziemy szukać chodził z Bogiem i zabrał go Bóg urywa się ślad jak gdyby tylko tyle jest napisane że podoba się podobał się Bogu a tu jest napisane że on coś prorokował czy on napisał księgę jakąś No nie mógł napisać gdzieś 7 człowiek po Adamie napisał księgę pierwsze księgi pisał Mojżesz dopiero o wiele wiele lat później przesłanie jest takie oto przyjdzie pan z tysiącami swoimi bibliście Wydaje mi się że większości są zgodni że jest to nawiązanie do drugiego przyjścia Pana Jezusa na ziemię że przychodzi z tysiącami swoimi zakłada królestwo swoje zwłaszcza że dalej po tym niby cytacie Juda dalej mówi aby dokonać sądu nad wszystkimi i ukarać wszystkich bezbożników ze wszystkim bezwodne uczynki i tak dalej No to Jakie może być to proroctwa nocha jest taka teoria która mi się bardzo podoba Nie wszyscy muszą z tym się zgodzić że hennoch jeszcze pojawi się na ziemi bo mamy napisane że on chodził zabrał go Bóg niektórzy mówią tak zabrał go do nieba Ale tam nie jest napisane że do nieba wręcz przeciwnie jest w Biblii napisane że nikt nie wstąpił do nieba tylko ten który zstąpił z tym człowieczy Pan Jezus był pierwszy który wstąpił do nieba więc on nie mógł wstąpić do nieba a skoro zabrał go Bóg a był No to jak to rozumieć gdy czytamy dalej pierwsza księgowość Rzeszowa w czasach Abrahama pojawia się inny człowiek nazywa się melchizedek i o nim też jest dziwna wzmianka tak jak enoku że on jakby nie ma końca to Amel się z tego że nie Na początku że jakby znikąd się wziął tak nie ma ojca nie ma matki Dlatego według takiej logiki jak gdyby rozumowania Można przyjąć że to była ta sama postać pod innym imieniem któremu Abraham składa Dziesięciny Abraham takie ważne mąż Boży w boskim planie uznał wyższość tego melchizedeka jakie proroctwo mógł ten enoch złożyć Jeżeli jest prawdą że to była ta sama postać która przyszła później na ziemię jako marchizedek to wielu łączy ją z wielką Piramidą tutaj można by znaleźć ciekawe wykłady na ten temat niektórzy tylko się śmieją ale Biblię wyraźnie mówi w prościej zajasze 19 rozdziale że w zimy egipskiej Bóg postawił znak na ziemi jeżeli byśmy poważna tym się zastanowili to są bardzo poważne opracowania badacze Pisma Świętego sprzed ponad 100 lat Przed ponad 100 lat gdzie widać że w wymiarach wielkiej piramidy można znaleźć pełny równoległe proroctwa do porost tutaj zawartych w Piśmie Świętym stąd odrzucam osobiście myśl że Jest to cytat z Księgi enocha która powstała bardzo późno i myślę że o to prorokowanie jest zupełnie innego innego rodzaju [odchrząknięcie] sopran pytanie 5 sopra legend myśli o zamiarach Marcina Lutra aby pewne księgi poddawać wątpliwość Mało brakło i by je usunął z Nowego Testamentu na przykład Lis Jakuba Apokalipsy chyba też co myślę myślę że że robił błąd Tak tak Sądząc faktycznie jest zdaje się że listę hebracików Jeszcze poddawany był pod wątpliwość nie wiem czy Lutra też lubili z Piotra też kiedyś był przez kogoś poddawany wątpliwość natomiast uważam że to byłby błąd Gdyby tak zrobił tutaj akurat nie popieram oczywiście Marcina lutran był zrobił dużo dobrego ale tak jak każdy człowiek robił też błędy i to widocznie należy potraktować jako jako błąd gdy taki wątpliwości miał pytanie szóste Co jest Co to jest liczbowanie biblijne Co to jest liczbowanie biblijne rzeczywiście wspomniałem o tym argumentując że księgi tak zwane routera kanoniczne a pokryfy nie poddają się tej regule odsyłam pytającego do internetu żeby wpisył sobie nazwisko Iwan panin albo Ivan Panien i grzybowani biblijne był to człowiek który w zasadzie odkrył tą zależność A najpierw powiemy że o co chodzi język hebrajski i język grecki posiada tą właściwość podobnie zresztą jak język łaciński że litery mają wartość liczbową i tak alfa 1 beta 2 czy tam aler1 podobnie zresztą jest w języku łaciński No pamiętamy że że mamy x10 L50 c100 i tak dalej dopiero Arabowie zdaje się tak wymyślili wprowadzili system dziesiętny natomiast wcześniej powszechnie gdy dodawano coś no to robiono to poprzez litery które miały wartość cyfrową Teraz wracam do tego pani na imana panina to był młody rosyjski emigrant który zdaje się skończył Harvard w Stanach był agnostykiem skłania się qatizmowi i kiedy udawał się w jakąś podróż pociągiem ponieważ też był na tyle wybitnym i zdolnym człowiekiem że znał dobrze hebrajskiej grecki chcąc przede wszystkim uwielbiam matematykę i jak gdyby bawiąc się tematyką zaczął dodawać litery mając pod uwagę tą wartość liczbową o której powiedziałem i w tym i w tym momencie odkrył coś żeby poświęcić się do końca życia odkrył że każde zdanie biblijne gdy poddaje się godnie zgodnie z tą zasadą jest podzielny przez 7 Mało tego każda Księga Biblijna jest podzielna przez 7 uznał że to tylko Bóg mógł napisać nawet zdaje się Komitetu norweskiego wystąpił z jakąś obszonymi tomami argumentując żeby nawet oni tym się zajęli to nie jest może taka wiedza Powszechnie znana ale dla mnie osobiście jest to bardzo przekonujące jest to niemożliwe jest to niemożliwe żeby człowiek mógł świadomie napisać jakiś utwór i żeby on się podlegał tym regułom matematycznym ja tylko wspomniałem o podzielności przez 7 ale tam jest dużo wiele innych jeszcze bardziej skomplikowanych w zależności nawet zdaje się że te same części zdania typu rzeczowniki są podzielne ilość jest podzielna przez 7 gdy litery dodaje się w słowie także są ciekawe zagadnienie Jeżeli ktoś chce to bardziej zagłębić to odsyłam do ogólnie do następnej wiedzy pytanie 7 czy jest powiązanie pomiędzy starym testamentem a dwudziestoma czteroma starcami starszymi z Apokalipsy Świętego Jana IV rozdział 4 wiesz I tutaj są podane jeszcze inne miejsca gdzie to gdzie to występuje No myślę że tak Według niektórych biblistów tych 24 starsach o których mówi Apostoł Jan z Apokalipsy życzy 24 starszych odpowiadają 24 ksiąg Starego Testamentu oczywiście według podziału żydowskiego pytanie 8 9 widocznie były tutaj dwa takie same jak i przekład Jaki przykład jest najlepszy Czy jest jakiś przykład Biblii którego prowadzący nie polecałoby do czytania jaki przekład jest najlepszy czy ja uważam że nie ma najlepszego przykładu nie ma najlepszego przekładu Ja zdałem studiuję Pismo Święte kilkadziesiąt lat Przynajmniej staram się do niego zaglądać w miarę codziennie Gdy byłem bardzo młody to tak naprawdę miałem tylko o bitwie Gdańskim przekładzie potem pojawi się nowy przekład i bardzo Cieszę się że dzisiaj mamy tych przykładów tak dużo jeżeli interesujemy się pismem Świętym Chcemy dowiedzieć się co bóg chce nam przekazać przez swoje słowo to warto sięgać różnych przykładów to są tylko przykłady tak a więc czytając czasami jakieś zagadnienie okazuje się że żeby dobrze nie rozumiemy bierzemy inny przykład do ręki i okazuje się że tu masz żółtą akurat takiego słowa które bardziej od nas trafia że ten przekaz jest dla nas bardziej zrozumiała Także ja to nie odważę się powiedzieć komuś czy zalecisz że ma jakieś przekład przyjąć a inny nie to są to są tylko przykłady ciesz Cieszmy się że mamy ich już tak dużo w języku polskim jak ktoś lubi takie archaiczny język to jest dobre Gdańska ale trudno mi się czyta na co dzień ona jest bardziej bardziej przydatną takiego badania przedmiotowego Biblii Ja na co dzień używam nowego przykładu tak zwanej Warszawskiej ale też posiadam w domu Kilka może nawet kilkanaście różnych przykładów pytanie dziesiąte i ostatnie co pan co myśli pan o parafrazach Biblii warto je czytać proszę Pana Czy Pani co myślę parafrazach Biblii No to to zależy ja swoim dzieciom można powiedzieć czytałem parafrazę Biblii bo opowiadanie biblijne to jest parafraza na pewnym etapie rozwoju No to już warto sięgać do przykładów do tych różnych przykładów które są ogólnie dostępne i jak ktoś ma na tyle czasu że chcę sobie poczytać parafrazję To czemu nie na pewno to nie zaszkodzi ale przy tak napiętym programie życia jakie nam szykuje symboliczny Faraon to mi się wydaje że warto ten czas poświęcić jak gdyby odkupić dla Boga o którym mówię Apostoł Paweł czas odkupując się bo dni złe są to warto czytać już już Biblię nie poświęcając czas na parafrazę ale jak ktoś ma czas jej lubi to czemu nie ale trzeba pamiętać że w ten czas w tych parafrazach może być też przemycone zdanie na jakiś temat autora tych parafraz a nie to co chciałem przekazać Bóg Bardzo dziękuję wszystkim państwu za poświęcony czas że mogliśmy go spędzić myślę w takiej błogosławiony sposób Dziękuję za wysłuchanie Dziękuję za te wszystkie pytania chciałbym jeszcze nawiązać [odchrząknięcie] na owierz Bogu do profilu facebookowego naszego tam było pytanie postawione zagadka jaki list napisał Apostoł Paweł własnoręcznie bo pamiętamy że apostopował prawie nie widział Dlatego dyktowa komuś innemu Przeważnie to był list do galacjan napisany własnoręcznie Pawła taka jest rozwiązanie tej zagadki tam jedna osoba zdaje się to napisała wyjście do galacjan Święty Paweł pisze tak w szóstym rozdziale Widzicie jaki długi list Napisałem do was własnoręcznie i na koniec jeszcze chciałem zapowiedzieć nasz następny temat następny wykład na profilu uwierzogu odbędzie się 30 października to też będzie niedziela za miesiąc a temat to 7 dni stworzenia Jeszcze raz bardzo dziękuję za to spotkanie