Imię Boga | WIDEOKONFERENCJA [#20]

Witam wszystkich serdecznie w dniu dzisiejszym. Bardzo się cieszę, że ponownie możemy spotkać się na naszym kanale YouTube'owym Uwierz Bogu i wspólnie zastanowić się jak zwykle tutaj na tematy związane z Biblią, na tematy związane z naszym Bogiem i religią w ogólności, tak możemy powiedzieć. Dla tych wszystkich, którzy być może oglądają nas dzisiaj po raz pierwszy, chciałbym podać pokrótce, jak będzie wyglądało nasze spotkanie. A więc w pierwszej, byśmy powiedzieli pół godziny, 35 minut, będzie to prelekcja. Po tej prelekcji będzie można zadawać pytania do tematu i oczywiście prowadzący w miarę swoich możliwości będzie starał się na te pytania odpowiedzieć. Te pytania można już zadawać w trakcie trwania prelekcji, natomiast odpowiedzi oczywiście będą udzielane po niej. Temat, jaki dzisiaj chciałbym zaproponować Wam, drodzy słuchacze, to temat Imię Boże. Co zainspirowało mnie do przygotowania tego tematu? Mianowicie chyba to, że my chrześcijanie w ogólności mamy czasem problem, aby powiedzieć jasno, jak nazywa się nasz Bóg. Ostatnio słuchałem taką wypowiedź jednego człowieka, który mówił, że spotkał się z Mahometanami, czyli wierzącymi w Boga Allaha oraz chrześcijanami wierzącymi i tutaj nastąpiło takie jakby zawahanie, no Boga, Boga Ojca, Boga Wszechmogącego nie potrafił wydusić z siebie imienia naszego Boga. A przecież jasnym jest, to chyba dla wszystkich, że skoro my ludzie mamy imiona, Skoro aniołowie, którzy opisani są w Biblii, mają imiona, to tym bardziej nasz Bóg musi mieć imię. Można nawet spojrzeć na to w ten sposób, że my ludzie nadajemy imiona nawet zwierzętom, więc naprawdę nie ma się co zastanawiać nad tym, czy nasz Bóg ma imię, czy też nie ma. Zresztą najlepiej odnieść się do Biblii, bo tak jak wiecie pewnie, zawsze staramy się, aby to Biblia była podstawą naszych rozważań. A więc odnosimy się do Biblii, aby ten temat zrozumieć i zgłębić. Ja tutaj mam przed sobą Biblię Tysiąclecia, podpisaną przez kardynała Wyszyńskiego, więc jest to Biblia, która jest, myślę, w Polsce najczęściej używaną Biblią i chciałbym, abyśmy te nasze rozważania oparli właśnie na to tłumaczenie Biblii. A więc przejdźmy do Ewangelii Mateusza, Szósty rozdział, werset dziesiąty. Ewangelia Mateusza 6, 9. Kiedy te słowa naszego Pana są wypowiedziane? Uczniowie zwracają się do Jezusa, aby nauczył ich się modlić. Mówią, Panie, naucz nas modlić się. I co robi Jezus? Mówi tak. Wy zatem tak się modlcie. Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech się święci imię Twoje. Zobaczmy, jeszcze raz odczytajmy. To są słowa modlitwy, które każdy chrześcijanin praktycznie zna na pamięci. Wyrwany pośrodku nocy je powie. I dlatego powtórzmy raz jeszcze. Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech się święci imię Twoje. Czyli Jezus w tych pierwszych słowach zwraca się do swojego Boga, do naszego Boga. Ale tutaj widzimy szczególne relacje między Jezusem a Bogiem. Jezus to jest pierworodne stworzenie Boga, Jego Syn i On do Niego mówi Ojcze. Zwraca się do Niego z szacunkiem, z uznaniem jaka się należy jako Ojcu i Bogu. Podobnie zresztą jak my w naszych domach nie zwracamy się do naszych rodziców po imieniu. Mówimy Mamo, Tato, Mamusiu, Tatusiu. Nieraz może bardziej w domach wychowanych z dyscypliną mówi się Ojcze, Matko. Choć ostatnie czasy może pokazują, że no niestety rodzice zwracają się do swoich rodziców po imieniu, no ale to są, jakby można powiedzieć, przypadki ostatnich kilkudziesięciu lat. Tak naprawdę wszyscy ludzie od wieków zwracają się do swoich rodziców właśnie z takim szacunkiem, a więc ojcze. Ale idziemy dalej. W tych słowach mówi święcie imię Twoje, a więc zwraca uwagę, że Bóg, Ojciec ma imię, które mamy święcić. No pewnie, jasnym jest to, że tutaj powiemy, no, mówi o imieniu, ale tego imienia Jezus nie wymienia. Tak jak powiedzieliśmy, nie wymienia go z szacunku i również apostołowi, później uczniowie w Nowym Testamencie nie używają imienia Boga. Tak więc w Nowym Testamencie nie znajdziemy informacji na temat imienia Boga. Możemy jednak założyć, postaram się tę tezę udowodnić w naszym rozważaniu, że uczniowie jako Żydzi znający prawo dobrze wiedzieli, jak Bóg ma na imię. Oni znali to imię, zresztą tak samo jak nasz Pan Jezus Chrystus. Znał imię Boga, ale go nie wypowiedział z szacunku, z pewnego respektu, jaki miał. Czyli wniosek jest taki, powtórzmy raz jeszcze, pomimo tego, że wiemy, że Bóg ma imię, że jest osobą, to jednak w Nowym Testamencie nie znajdziemy wzmianki o imieniu Boga. To co musimy zrobić? No musimy udać się do Starego Testamentu, ponieważ Biblia, jak widzimy, jest wsięgą kompletną, składa się ze Starego i Nowego Testamentu. Ja wiem, że niektórzy z Was, jak słyszą, może nie z Was słuchacze, ale generalnie chrześcijanie, niektórzy jak słyszą, że mamy coś znaleźć w Starym Testamencie, to jest taka reakcja troszeczkę odrzucenia, że Stary Testament to nie jest pismo dla chrześcijan, że Stary Testament był pisany dla Żydów i właściwie my nic ciekawego w tym Starym Testamencie dla siebie nie znajdziemy. Jednak chciałbym, abyśmy zwrócili uwagę na taki oto fakt. Jeżeli jesteśmy chrześcijanami, czyli naśladowcami Jezusa, to musimy zachowywać się tak, jak nasz drogi Zbawiciel. No bo to jest sens bycia chrześcijaninem, naśladowanie Jezusa. Jak Jezus odniósł się czy odnosił się do pism Starego Testamentu? Po pierwsze, gdy Jezus przyszedł na Ziemię, to nie było Nowego Testamentu. Wszystko, czym dysponował On i Jemu ówcześni ludzie, to były pisma Starego Testamentu. Nowy Testament został napisany dopiero po śmierci naszego Pana. I zauważmy, po drugie, że Jezus nigdy nie odrzucił ani nie skrytykował pism Starego Testamentu. Wręcz przeciwnie, bardzo często powoływał się na pisma, na proroków, a to mniej więcej oznacza odniesienie się do pism Starego Testamentu. Dalej, apostołowie i późniejsi nauczyciele wielokrotnie odwoływali się do Starego Testamentu w swoich pismach. wszystkich z braku czasu cytować, ale można by to zapełnić pewnie z godzinę czasu, żeby podać wszystkie przykłady odniesienia się apostołów do Nowego Testamentu. Jednak ja chciałbym się skoncentrować na przykładzie Jezusa. Jezus, gdy rozpoczyna swoją misję, a więc chrzci się w Jordanie, rozpoczyna drogę ofiarniczej śmierci na rzecz ludzkości, to udaje się w czterdziestodniową podróż czy w odosobnienie na puszczę. I tam, jak wiemy, szatan, widząc jego osłabione ciało, osłabiony umysł tym właśnie postem, atakuje go i kusi. Mamy opisane trzykrotne kuszenie Jezusa. I zobaczmy, że za każdym razem Jezus, zbijając ataki szatana, otwierając pokój swego, używa czy powołuje się na pisma Starego Testamentu. Żeby nie być głosownym, udajmy się do Ewangelii Mateusza, czwarty rozdział od wersetu pierwszego. Nie będziemy wszystkich czytać, ale przejdźmy do tego czwartego rozdziału Ewangelii Mateusza, jak Jezus rozmawia z szatanem. I dla przykładu rozważmy tylko drugą pokusę. A więc pierwszą pokusę Jezus odpiera, cytując Stary Testament, i zobaczmy, jak szatan sprytnie do niego podchodzi. I mówi tak, jeżeli weźmiemy czwarty rozdział, a werset piąty. Wtedy wziął go diabeł do miasta świętego, postawił na narożniku świątyni i rzekł mu, jesteś synem Bożym, rzuć się w dół. I teraz zobaczmy, bo jest przecież napisane, aniołom twoim rozkaże o tobie na rękach nosić cię będą, byś przypadkiem nie uraził swojej nogi okami. Zobaczmy, szatan cytuje Stary Testament, żeby skusić Jezusa. Bardzo to myślę jest ciekawe, ale również odpowiedź Jezusa jest odpowiedzią dotyczącą, czy opartą o Stary Testament, bo teraz czytamy dalej tak. Odrzekł Mu Jezus, ale jest napisane także, nie będziesz wystawiał na próbę Pana Boga swego. Inaczej mówiąc, nie będziesz kusił Pana Boga swego. Czyli widzimy, że obaj oponenci opierają się o Pisma Starego Testamentu. Już na początku swojej drogi Jezus to czyni. A więc nie idzie swoją własną mądrością, chociaż był doskonałym człowiekiem, ale opiera się na tym, co było w Starym Testamencie. Tak więc rozumiemy, że w związku z tym my jako naśladowcy Jezusa również śmiało możemy udać się do Starego Testamentu, aby tam odnaleźć imię naszego Boga. W Starym Testamencie, podobnie jak w Nowym, słowo Bóg ma również znaczenie kogoś potężnego, potężnej istoty. Wiemy nawet, że w Nowym Testamencie o szatanie jest powiedziane, że jest Bogiem tego świata. Więc słowo Bóg faktycznie również w Starym i Nowym Testamencie tak ono jest opisane. Natomiast jeżeli mówimy o Bogu Najwyższym, o jednej, jedynej istocie, To słowo Bóg czasami pisane jest z dużej litery, aby odróżnić. Mówimy Pan, Bóg, piszemy to, tłumaczę, piszą to z dużej litery, ale to ciągle jeszcze nie jest imię Boże. Dlatego przejdźmy do piątej Księgi Mojżeszowej albo jak nazywamy również ją Księgę Powtórzonego Prawa i odczytajmy bardzo ważny werset. rozdział szósty, werset czwarty, a więc Księga Powtórzonego Prawa, szósty rozdział, werset czwarty, czytamy tak. Słuchaj Izraelu, Pan jest naszym Bogiem, Panem jedynym, tak Bóg mówi, a więc widzimy, mamy jednego, jedynego Boga, chociaż użyte jest tu słowo Pan. Dobrze, idziemy dalej. Podczytajmy sobie tę samą Księgę, więc Powtórzonego Prawa, dziesiąty rozdział, Werset 17, 10 rozdział, werset 17 mówi tak. Albowiem Pan Bóg Wasz jest Bogiem nad Bogami, Panem nad Panami, Bogiem wielkim, potężnym, straszliwym, który nie ma względu na osoby i nie przyjmuje podarków. A więc widzimy, że jest istotą nadrzędną nad czymkolwiek. Chociaż rozumiemy, że te bożki czy inni bogowie, praktycznie to nie ma czegoś takiego, ale nawet jeśli mówimy o istotach potężnych, jak szatan, aniołowie, czy jeszcze nawet inni mocni ludzie, to Bóg jest ponad ich wszystkich. Ale znowu możemy powiedzieć, no jest dobrze, rozumiemy, że jest Bogiem Najwyższym, ciągle nie mamy imienia. No więc, żeby rozwiać już wszelkie wątpliwości i mieć pewność, udajmy się do księgi Zajasza, 42 rozdział, werset 8. Izajasz 42.8. Czytamy takie słowa. To myślę jest bardzo mocne dla wszystkich chrześcijan i studentów biblijnych. Ja, któremu na imię jest Jachwę, chwały mojej nie odstąpię innemu ani czci mojej bożką. Jeszcze raz powtórzę ten werset. Ja, któremu na imię jest Jachwę, A więc widzimy, Biblia wyraźnie podaje nam, że mamy użycie słowa Yahweh. Ja chciałbym pokazać, przygotowałem taką planszę, jak to słowo w Biblii hebrajskiej jest zapisane. A więc widzimy, tak w manuskryptach hebrajskich imię Boga jest zapisane. Czytamy oczywiście od drugiej jakby strony, J-K-W-K. J-K-W-H. Cztery współgłoski, które właśnie opisują Boga, tak jak czytaliśmy Yahweh. I w tym Izajaszu, w tym wersecie, gdzie mamy Yahweh, to w manuskrypcie oryginalnym właśnie jest taki zapis. Jeszcze raz pokażę. J-H-W-H. Oczywiście ciężko nam tak odczytać współgłoskami J-H-W-H, więc tutaj przetłumaczono to jako Yahweh. No ale powiedzmy sobie, no dobrze, mamy jeden werset i to wystarczy. No teraz ja chciałbym zobaczyć, że jeżeli wrócimy się do odczytanych wcześniej wersetów z tej Piątej Ksiągi Mojżeszowej, czyli Księgi Powtórzonego Prawa, wróćmy do nich, bo to jest, myślę, bardzo ważna istota sprawy, do tego szóstego rozdziału, a wersetu czwartego, gdzie mówiliśmy, że Pan jest naszym Bogiem, tak naprawdę słowo Pan zostało przetłumaczone, czy zapisane właśnie z tego z tych spółgłoset J-H-W-H. A więc w oryginale jest napisane, Jachwę jest naszym Bogiem, Jachwę jest jeden. Jachwę jest naszym Bogiem, Jachwę jest jeden. Co więcej, gdy wrócimy znowu do tego samego, co czytaliśmy, a więc X rozdział, werset 17, to tam, gdzie mieliśmy Pan Bóg Wasz, to oczywiście jest Jachwę. A więc czytamy tak, albowiem Jachwę, Bóg Wasz jest Bogiem nad Bogami. Tłumaczmy Jachwę. No ale znowu, oczywiście ja rozumiem, że mogą pojawić się wątpliwości. Ktoś powie, no dobrze, no mamy trzy takie wersety. Może mamy dziesięć takich wersetów? Nie. Jest ich sto? Nie. Tysiąc? Nie. Policzono, szanowni słuchacze, że wersetów, które zawierają właśnie taki oto zapis, przypomnijmy sobie raz jeszcze, bo to jest ważne, a więc taki zapis, J-H-U-H, w naszej Biblii jest 6823 razy. 6 823 razy Bóg nam się przedstawia z imienia, żebyśmy wiedzieli, jak On ma na imię. Czy to nie robi wrażenia? Dalej, jeśli sobie uświadomimy, że to imię, czyli ten zapis JHWH znajduje się w Biblii więcej razy niż słowo Bóg, albo niż słowo Pan, albo niż słowo Stwórca, więcej razy niż Abraham, Mojżesz czy Dawid, to myślę, że naprawdę robi to dla nas niesamowite wrażenie i daje nam do myślenia. Tak więc nie są to trzy wersety, tylko naprawdę jest ich mnóstwo. Możemy zapamiętać sobie, że prawie siedem tysięcy. Pytanie następne się rodzi. Co właściwie to imię oznacza? JHWH, które my odczytujemy jako Yahweh. Ono pochodzi z hebrajskiego czasownika być. Ja nie znam się oczywiście na języku hebrajskim, żeby było jasne, ale wystarczy do smartfona wgrać sobie aplikacje, które pokazują, jak Biblia zapisana jest w oryginale. Ja tu nie będę żadnej aplikacji oczywiście reklamował, ale to nie jest żaden problem, żeby sobie to wgrać, zobaczyć, że tak faktycznie jest. Pochodzi od czasownika, jak powiedzieliśmy słowo to YHWH, od czasownika być. A więc tak jak my używamy do Boga w trzeciej o sobie, oznaczałoby on jest. Ale w Biblii jest jeszcze jeden niesamowity fragment, który dużo chrześcijanom sprawia może nie tyle trudność, ale jest zagadkowy, bo czytajmy sobie najlepiej to, więc 2 Mojżeszowa, czyli Księga Wyjścia, 3 rozdział, werset 14. Księga Wyjścia, 3 rozdział, werset 14. W jakim momencie historii jest to słowo podane? Mojżesz, który był pasterzem, uciekł z Egiptu, zostawił tam naród izraelski jako niewolników, zostaje znowu powołany przez Boga do tego, aby być wyzwolicielem narodu izraelskiego. I Bóg ukazuje mu się w płonącym krzewie i mówi, że masz udać się do narodu izraelskiego, do Egiptu i będziesz ich wyzwolicielem. I teraz zobaczmy, co mówi Mojżesz. A Mojżesz zaś rzekł Bogu, oto pójdę do Izraelitów i powiem im, Bóg ojców naszych posłał mnie do was, lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest imię, cóż mam im powiedzieć? Zobaczmy teraz, co odpowiada Bóg Mojżeszowi. Jestem, który jestem, i dodał, tak powiesz synom Izraela, jestem, posłał mnie do was. Czyli mówiliśmy, że imię Boga oparte jest o czasownik być, a tu on jest użyty w formie pierwszej, czyli Bóg sam o sobie mówi. Jestem, który jestem. Ciekawe to jest, prawda? Wydaje się ciekawe i zobaczmy, że takie użycie konstrukcji z powtórzeniem czasownika jest pewnym idiomem hebrajskim. Można znaleźć w Biblii wiele przykładów takiego użycia. Zobaczmy, jak my byśmy to zrozumieli dzisiaj na język polski. Na przykład księdze wyjścia w innym momencie jest napisane tak, pośli tego, Kogo masz posłać? Co to oznacza? Jak byśmy dzisiaj powiedzieli? No, poślij tego, kogo chcesz. Dalej, w Księdze Samuelowej mamy napisane tak. Poszli, gdzie poszli. Czyli jak byśmy dzisiaj powiedzieli? No, poszli tam, gdzie chcieli. Również w Księdze Samuelowej mamy napisane, gdyż ja idę, gdzie idę. Czyli co? No, idę tam, gdzie chcę. Na przykład jeszcze w Królewskiej, w II Królewskiej mam napisane, zatrzymaj się tam, gdzie się zatrzymasz. to znaczy zatrzymaj się tam, gdzie ci się spodoba. I teraz jeżeli rozumiemy, myślę, że to jest dosyć proste, to teraz jeżeli przejdziemy jeszcze raz do stwierdzenia jestem, który jestem, to oznacza co? Jestem tym, kim mi się podoba być. Jestem taki, jaki chcę. I tu Bóg się tak Mojżeszowi przedstawił. Jestem, który jestem. To chyba zdajemy sobie sprawę, że tak naprawdę Tylko Bóg Najwyższy może tak o sobie powiedzieć. Każdy z nas chciałby powiedzieć jestem kim jestem. Tak naprawdę jesteśmy ludźmi ograniczonymi do wielu rzeczy i może nam się marzy, żeby być kim chcielibyśmy być, ale najczęściej niestety tak nie ma. Bóg chociaż tutaj nie mówi o sobie JHWH, czyli Yahweh, to jednak mówi o sobie jestem, który jestem. Co to pokazuje? Że Bóg oprócz samego imienia Yahweh pokazuje jakim on jest w swojej naturze. nieśmiertelny, nieograniczony, niezmienny, wieczny, obdarzony supremacją, nieograniczonością, oprócz tego cechami charakteru, takimi jak mądrość, moc, sprawiedliwość i miłość. Tak Bóg się tutaj w tym stwierdzeniu nam objawia. Ale ktoś powie, no dobrze, dobrze. Mimo wszystko jednak nie wymienia tutaj Bóg swojego imienia. Ale zobaczmy, następny werset. po tym, a więc odczytajmy jeszcze raz całą frazę. Odpowiedział Bóg Mojżeszowi, jestem, który jestem i dodał, tak powiesz synom izraelskim, jestem, posłał mnie do was. I dalej kontynuujemy, myśl, cały czas to samo, ta sama słowa mówi, czyli Bóg. Mówił dalej Bóg do Mojżesza, tak powiesz Izraelitom, jestem, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama i tak dalej, posłał mnie do was. I tu w tym piętnastym wersecie słowo jestem, tak naprawdę to jest słowo JHWH. czyli Yahweh. A więc jestem, który jestem, czyli Yahweh posłał mnie do Was. Znowu można to sprawdzić sobie w aplikacji, w smartfonie, że tak właśnie tu jest przetłumaczone, że Yahweh posłał mnie do Was. Tak więc, drodzy słuchacze, myślę, że rozwiązaliśmy pewną wątpliwość, że możemy śmiało używać i nazywać Boga w Jego imieniu Yahweh. Pozostają pewne pytania tutaj, do rozwiązania. Dlaczego? Dlaczego dzisiaj nasze Biblie, i to różne przykłady, czy bierzemy Biblię Tysiąclecia, czy Biblię np. Gdańską, czy w innych językach Biblię, zastąpiły słowo Yahweh, czy ten tetragram JHWH, zastąpiły innymi słowami, takimi jak Pan, Bóg, Twórca, Ojciec itd. Dlaczego tak uczyniono? A więc okazuje się, że Nauczeni w piśmie żydowscy, przepisując Biblię, czy podając dane informacje, chyba trochę z fałszywej czci dla imienia Bożego, przestali używać to imię. Uważając, że jest to poważne naruszenie godności Boga, przestali to imię używać. Zastępowali go właśnie słowami takimi jak Adonai, czyli Pan, czy Elohim, Bóg. Takie słowa hebrajskie były używane. I w związku z tym, my potem otrzymując nasze Biblię przepisywane, już z hebrajskich Biblii, no, też okazało się, że przepisywaliśmy to tak, jak tam było napisane, czyli np. Pan z dużej litery, czyli np. Bóg z dużej litery, a pomijaliśmy imię Boga, Jachwę. Pytanie jest jeszcze jedno. Skoro mamy to J-H-W-H, dlaczego jest tak wiele różnych interpretacji tego imienia? Jedni mówią Jechwach, drudzy mówią Jehowa, Jachwę i tak dalej, i tak dalej. Możemy tu znowu spojrzeć na, nie wiem, czy to będzie widoczne, na taki oto schemat, postaram się to przedstawić, że widzimy tutaj zapis tego tetragramu, a więc JHWH, plus np. słowo hebrajskie Sema, połączenie tych dwóch słów, dodanie samogłosek z tego słowa powoduje, że mamy Jehwach. Dalej, mamy dalej to samo słowo, czyli tetragram YHWH plus słowo hebrajskie Adonai, daje nam słowo Jehowach. Potem słowo, znowu mamy tutaj przykłady tych, czyli tetragram YHWH plus hebrajskie słowo Elohim, daje nam słowa Jehwich, Yahwich i, no, Jehowich i tak dalej. Tak czy inaczej, możemy jednak powiedzieć, że Jakkolwiek byśmy nie wymawiali tego imienia, czy powiemy Jachwę, czy Jechwach, czy Jehowa, jeśli pamiętamy o tym, że jest to oparte na tych czterech spółgłoskach J-H-W-H i będziemy się odnosić do tego imienia z odpowiednim szacunkiem, to wydaje mi się, że to jest chyba najważniejsze, abyśmy pamiętali o tym. I czy naprawdę powiemy Jehowa, czy Jahwe, to nie ma aż takiego wielkiego znaczenia, żeby się o to kłócić po prostu. Powiedzieliśmy sobie na początku, że słowa J-H-W-H, czy imienia Boga nie ma w Nowym Testamencie, ale jednak Jest pewien taki, można powiedzieć, czy jest taki zwrot używany w Nowym Testamencie, który mówi o imieniu Boga. Mianowicie słowo halelujach. Halelujach na polski język podajemy. Halelujach. W końcówce mamy właśnie jach, a więc początek imienia Boga. Jest to jakieś odniesienie do tego imienia. Drodzy słuchacze, myślę, że jest czas na pewne podsumowanie tego, co dzisiaj powiedzieliśmy. Na pewno temat nie jest wyczerpany w 100%. Nie da się tego zrobić. Po pierwsze, że mówimy o istocie, która jest istotą wobec nas nadrzędną. I my w naszych ograniczonych możliwościach umysłowych nie jesteśmy w stanie Boga zrozumieć tak, żeby zrozumieć ten temat w 100%. Również pewnie i czas, ograniczenia, a tutaj moje jako mówcy, również powodują, że nie jesteśmy w stanie tego tematu wyczerpać w stu procentach. Natomiast celem moim, i mam nadzieję, że w miarę mi się to udało, było przekazanie, że Bóg ma imię, że jest to jeden, jedyny Bóg, że imię Jahwe stosuje się tylko i wyłącznie do Boga i do żadnej innej istoty na świecie, czy nawet we Wszechświecie. Dalej, powiedzieliśmy sobie skąd to imię się wzięło, jakie są jego podstawy, w oparciu o te cztery współgłoski J-H-U-H. Powiedzieliśmy również, że chociaż samo imię ma to znaczenie nazwy, to jednak w głębszym znaczeniu, gdy mówiliśmy o tym, jak Bóg powiedział sobie jestem, który jestem, oznacza również jego wspaniałą istotę i jego charakter. No i co więcej, może tutaj nie mieliśmy czasu aż tyle powiedzieć, ale wracając do modlitwy naszego Pana, mówił, święć się imię Twoje. Co oznacza święcenie imienia Boga? Czy to znaczy, że my w naszych domach dzisiaj powinniśmy sobie wypisać na ścianach ten tetragram i modlić się do tego napisu? To nie o to chodzi, to byłoby zbyt płytkie, jeżeli chodzi o naszego Boga. Święć się imię Twoje, to przede wszystkim my musimy zdać sobie sprawę z tego, że jesteśmy istotami w porównaniu do Boga bardzo niskimi, że musimy oddać Bogu chwałę, cześć, musimy być Bogu wdzięczni za to, że nas stworzył, za to, że oddał swojego syna i on umarł za nasze grzechy, za to również, że Bóg przygotował możliwość życia wiecznego nam tutaj na ziemi. I to święcenie boskiego imienia to jest codzienne pamiętanie o tym w modlitwie, w rozmyślaniach, o tym, żeby być właśnie dobrymi chrześcijanami. To jest święcenie boskiego imienia. Oczywiście chciałbym tu jeszcze powiedzieć o jednej rzeczy. Można posunąć się w tym święceniu do pewnych skrajności. O jednej skrajności już wspominaliśmy, a więc faryzeusze czy nauczeni w Piśmie, którzy ze względu na świętość boskiego imienia zaczęli go unikać, co jak widzimy doprowadziło do tego, że to imię było zagrożone, żeby je podawać z pokolenia na pokolenie i my dzisiaj może, nie chcę powiedzieć, że mamy problemy, ale jednak jest troszkę wysiłku, żeby to imię odnaleźć. To jest jedna skrajność, a więc z szacunku fałszywej czci przestajemy w ogóle mówić imię Boże. Ale można również posunąć się w drugą stronę i przesadzić z używaniem imienia Boga. Wiemy, że dzisiaj niestety, gdy powiemy Jehowa, to niestety skojarzenia w świecie chrześcijańskim są niekoniecznie dobre. Z powodu tego, że jeden ruch religijny, czy zwłaszcza osobie prawu do używania imienia Boga Jehowa, używa go nawet w swojej nazwie, a w związku z tym imię to tak spokrzedniało, że stało się dzisiaj takim wręcz, no brzmi śmiesznie, no niestety tak jest, że dzisiaj brzmi ono śmiesznie, a tak być nie powinno, bo niestety przesadzono w drugą stronę, więc w nadużywaniu imienia Boga zawsze w życiu, jak i w tym przypadku umiarkowanie jest bardzo potrzebne. Na zakończenie odczytajmy sobie psalm, abyśmy byli upewnieni o imieniu Boga psalm, 83, a werset 19. I tymi słowami zakończymy naszą lekcję 83-19. Niechaj poznają ciebie i wiedzą, że tylko ty, który sam jeden masz jachwę na imię, jesteś najwyższy nad całą ziemią. Myślę sobie, że słowa psalmisty brzmią w naszych w naszych głowach i zostaną z nami na zawsze. Bardzo dziękuję za wysłuchanie, a teraz przejdźmy do pytań, jeżeli takie się pojawiły. Zobaczymy tutaj na podglądzie. Czy imię Boga jest powiązane w jakiś sposób z imieniem Pana Jezusa? Czy imię Boga jest powiązane w jakiś sposób z imieniem Pana Jezusa? Nie wiem, o co chodzi tutaj może do końca pytającemu, czy powiązane w sposób taki, że są to te same osoby, więc jeżeli o tym jest mowa, to nie. To jest jasne, że to są dwie różne osoby. Wiemy, że w chrześcijaństwie dominuje pogląd taki, że Bóg składa się z trzech osób, czy też trzy osoby w jedną, ja do końca tego nie jestem w stanie nigdy zrozumieć, natomiast wiemy, to co czytaliśmy w Biblii, że Bóg jest jeden, Jachwę jest jeden i Jezus był jego pierwszym stworzeniem, dlatego mówimy, że Jezus jest synem pierworodnym. Stąd wniosek taki, że są to zupełnie dwie inne istoty. Ja tak tutaj to pytanie bym zrozumiał, czy ono jest powiązane, więc jeżeli chodzi o istoty, współistność, to oczywiście nie. Teraz pytanie następne. Dlaczego Pan powiedział, że wszystkie imiona zawierające JHWH są prawidłowo, skoro u świadków zabrania się zwracać do Boga inaczej niż Jehowa? Ja nie wiem, jak jest u u świadków, czyli naszych współbraci z Organizacji Towarzystwa, nie wiem, czy można się zwracać inaczej. Ja starałem się tutaj przedstawić pogląd biblijny, a więc jak Biblia mówi o tym, jak mamy się do Boga zwracać. Więc jeszcze raz może przypomnę, mamy taki oto zapis w manuskryptach hebrajskich, JHWK. I chodzi tylko o to, że my jesteśmy w języku polskim w stanie tego odczytać w żadnym chyba języku bez samogłosek. Trzeba jakoś to powiedzieć. Też mówienie J-H-U-H jest bez sensu, bo tak jak mamy słowo polskie, na przykład dom, to nie mówimy D-O-M, tylko mówimy dom. Więc tak samo jak mamy J-H-U-H, więc nie będziemy tak mówić, bo to są nazwy liter, tylko musimy nazwać to jachwę. Najlepiej, wydaje się, że najlepszym stwierdzeniem jest jachwę. Natomiast tak jak powiedzieliśmy, jeśli ktoś powie Jehowa, czy Jechwich, czy Jahwech, tak jak czytaliśmy, to z tego tytułu nie powinno być żadnego problemu, bo wiemy, o co chodzi, wiemy, na czym to imię jest oparte. Patrzę dalej, czy są jakieś pytania, więc widzę, że pytań nie ma. Więc ja bardzo dziękuję Wam serdecznie za poświęcony czas. Myślę sobie, że warto było poświęcić to na to, aby zrozumieć, jakie imię jest naszego Boga. Raz jeszcze wszystkich żegnam. Do usłyszenia na następnej wideokonferencji na kanale Uwierz Boga.