„Ja was chrzczę wodą ku pokucie; ten zaś, który idzie za mną, jest mocniejszy ode mnie; nie jestem godny nosić mu obuwia. On będzie was chrzcił Duchem Świętym i ogniem”
(Mat. 3:11)
Chrzest Janowy nazwano tak, ponieważ Jan był pierwszą osobą, która go stosowała. Jako poprzednik Chrystusa Jan wykonywał w ten sposób dzieło przygotowania. Choć celem chrztu Jana był powrót Żydów do Mojżesza i do danego przez niego Prawa, miał on zarazem przygotować ich na przyjęcie Mesjasza.
Chrzest ku pokucie
Jan Chrzciciel głosił, że nadszedł czas pojawienia się Mesjasza i zaproszenia do prawdziwego Królestwa Bożego. Napominał wszystkich, by się do tego przygotowali, bo inaczej nie będą mogli przyjąć Mesjasza. Mówił:
„Przyjrzyjcie się samym sobie: czy staracie się – najlepiej jak umiecie – żyć według Prawa? Jeśli nie, jeżeli nie czynicie wszystkiego, co możecie, jesteście winni – jesteście w niełasce u Boga i nie dotrzymujecie wierności waszego przymierza do takiego stopnia, do jakiego zaniedbujecie wykorzystanie waszych najlepszych możliwości. Jeżeli od tej pory pragniecie postępować lepiej, okażcie to przez chrzest w wodzie. Okażecie w ten sposób pokutę i zmyjecie swoje grzechy”.
To zmycie grzechów było symboliczne – Jan Chrzciciel nie dokonywał rzeczywistego zmycia grzechów. Ci, którzy dotąd nie żyli zgodnie z Prawem Mojżeszowym, a jednak posłuchali Jana i odwrócili się od grzechów, to głównie ludzie poruszeni poselstwem o przyjściu Mesjasza. W ten sposób – wraz z tymi, którzy trwali w Bożej łasce i błogosławieństwie – stawali się oni „prawdziwymi Izraelitami, w których nie ma zdrady”.
To zmycie grzechów nie było jednak rzeczywistym usunięciem win, ponieważ jedynie krew Jezusa – Jego oddane życie – może naprawdę oczyścić człowieka z grzechu.
Chrzest w Mojżesza i w Chrystusa
Wszyscy Żydzi zostali ochrzczeni w Mojżesza, więc gdy Jezus zajął jego miejsce, dla tych, którzy przyjęli Go jako Mesjasza, chrzest w Mojżesza liczył się jako chrzest w Chrystusa. Mówi o tym Apostoł:
„Proroka jak ja wzbudzi wam Pan, wasz Bóg, spośród waszych braci. Jego będziecie słuchać we wszystkim, co wam powie”
Dz. Ap. 3:22
Tym prorokiem na podobieństwo Mojżesza – tylko o wiele większym – był Chrystus. Każdy Żyd, który dzięki pośrednictwu Mojżesza miał właściwą relację z Bogiem, został na podstawie wiary przyprowadzony do Chrystusa.
Obecnie Żydzi nie mogą korzystać z chrztu na odpuszczenie grzechów, ponieważ ta możliwość – droga, dzięki której mogli mieć pierwszeństwo przed poganami – została już zamknięta. Dziś nie istnieje żadne postanowienie, które dawałoby Żydom przywilej przyjścia do Chrystusa na łatwiejszych warunkach niż innym ludziom.
Czy chrzest Jana był chrztem chrześcijańskim?
Odpowiedź brzmi: nie – zmywał jedynie grzechy. Niewielu spośród ochrzczonych przez Jana wiedziało cokolwiek o Chrystusie, nie mógł to więc być chrzest chrześcijański. W przypadku Żydów mógł jednak być równoznaczny z chrztem chrześcijańskim, ponieważ przez powrót do Mojżesza i uznanie Chrystusa w miejsce Mojżesza zostali oni po zesłaniu Ducha Świętego przeniesieni do Chrystusa.