Apostoł Andrzej

Ostatniego dnia listopada wśród chrześcijan wspomina się świętego Andrzeja Apostoła. Przyłączamy się do tych wspomnień, tym bardziej że nie jest on tak dobrze znany jak inni apostołowie – Piotr, Jan czy Paweł. Zajrzyjmy do Biblii i poszukajmy informacji o tym uczniu Jezusa.

Rybak z Betsaidy, uczeń Jana Chrzciciela

Andrzej był mieszkańcem Betsaidy, leżącej nad Jeziorem Galilejskim, i synem Jonasza. Jego bratem był Szymon, który otrzymał od Jezusa imię Piotr. Tak jak ojciec i brat, Andrzej był rybakiem.

Choć jego imię jest pochodzenia greckiego (oznacza „mężny, dzielny”), było w tamtym czasie używane przez żydów. Początkowo Andrzej był uczniem Jana Chrzciciela, ale przyjął Jezusa jako Mesjasza, gdy Jan wyraźnie wskazał na Niego jako na „Baranka Bożego” (Jan 1:36-42).

Najpierw zatroszczył się o to, by przyprowadzić do Mistrza swojego brata Szymona. Następnie obaj zostali powołani przez Jezusa, by pójść za Nim i uczestniczyć w dziele głoszenia Królestwa Bożego, stając się „rybakami ludzi” (Marek 1:16,17).

Nakarmienie 5000 ludzi, Grecy i zniszczenie świątyni

W Piśmie Świętym mamy niewiele relacji o Andrzeju:

Jest wymieniony w związku z nakarmieniem 5000 ludzi (Jan 6:8,9).
To do niego zwrócili się pewni Grecy – żydowscy prozelici przebywający w Jerozolimie z okazji Święta Przejścia – z prośbą o spotkanie z Jezusem (Jan 12:20-22).
Razem z Szymonem, Jakubem i Janem prosił Jezusa o dalsze wyjaśnienie Jego wypowiedzi o zniszczeniu świątyni (Marek 13:3).

Krzyż świętego Andrzeja

Nie ma żadnych autentycznych zapisów o dalszych losach Andrzeja. Według tradycji jego służba miała miejsce w Scytii, Grecji i Tracji. Mówi się, że około 60–70 r. n.e. został ukrzyżowany w Achai na krzyżu w kształcie litery X, nazwanym później „krzyżem św. Andrzeja”.

Andrzej jest patronem m.in. Szkocji, gdzie 30 listopada jest świętem narodowym, wolnym od pracy.

Andrzejki – ludowy wieczór wróżb

W Polsce obchodzi się w tym czasie tzw. Andrzejki – tradycyjny, ludowy wieczór wróżb w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię dnia świętego Andrzeja Apostoła. Tradycja ta ma korzenie w dawnych pogańskich obrzędach. Ma to być wieczór pełen magii i przepowiadania przyszłości.

Odnosząc się do tego święta, Apostoł Andrzej zapewne zwróciłby naśladowcom Jezusa uwagę, że pogańskie praktyki naśladują tylko nieroztropni lub słabi w wierze chrześcijanie. Otwierają w ten sposób swe umysły na złe wpływy i bardziej niż swemu Stwórcy i Jego Słowu ufają amuletom szczęścia, wróżbiarstwu, wizjom i horoskopom:

„A gdy będą wam mówić: Radźcie się czarowników i wróżbitów, którzy szepcą i mruczą, powiedzcie: Czyż lud nie powinien radzić się swego Boga?”
(Iz.8:19)

Jak upamiętnić Apostoła Andrzeja?

Jeżeli naprawdę chcemy w tym dniu upamiętnić postać Andrzeja, to nie przez lanie wosku i inne wróżby, ale przez naśladowanie postawy jego i innych Apostołów, którą wyrazili ustami Szymona Piotra:

„Panie, do kogo pójdziemy? Ty masz słowa życia wiecznego. A my uwierzyliśmy i poznaliśmy, że ty jesteś Chrystusem, Synem Boga żywego.”
(Jan 6:68,69)

Pytania podsumowujące

Kim był Apostoł Andrzej?

Mieszkał w Betsaidzie nad Jeziorem Galilejskim, był synem Jonasza i bratem Szymona, który otrzymał od Jezusa imię Piotr. Tak jak ojciec i brat, był rybakiem. Początkowo był uczniem Jana Chrzciciela, ale przyjął Jezusa jako Mesjasza, gdy Jan wskazał na Niego jako na „Baranka Bożego”.

Co oznacza imię Andrzej?

Jest pochodzenia greckiego i oznacza „mężny, dzielny”. Mimo to było w tamtym czasie używane przez żydów.

Czym jest krzyż świętego Andrzeja?

Według tradycji Andrzej został ukrzyżowany w Achai około 60–70 r. n.e. na krzyżu w kształcie litery X, nazwanym później „krzyżem św. Andrzeja”.

Czy chrześcijanin powinien obchodzić Andrzejki?

To tradycyjny, ludowy wieczór wróżb, który ma korzenie w dawnych pogańskich obrzędach. Jeżeli naprawdę chcemy upamiętnić postać Andrzeja, to nie przez lanie wosku i inne wróżby, ale przez naśladowanie postawy jego i innych Apostołów.